Vicenza è un comune di 113.483 abitanti, capoluogo dell'omonima provincia. Sede episcopale, è conosciuta come la città del Palladio - che vi realizzò numerose architetture - ed è un luogo d'arte tra i più importanti non soltanto del Veneto. È infatti meta di turismo culturale con flussi da ogni parte d'Italia ed anche dall'estero. Già conosciuta come l'antica Vicetia in epoca romana, il più antico riscontro sul suo nome risale al 135 a.C. Costituendo una realizzazione artistica eccezionale per i numerosi contributi architettonici di Andrea Palladio, la città è stata inserita tra i patrimoni dell'umanità dell'UNESCO, di cui sono parte anche le ville palladiane del territorio provinciale.

Vicenza is een stad in Italië en hoofdstad van de gelijknamige provincie in de regio Veneto. Vicenza ligt ongeveer 60 kilometer ten westen van Venetië en heeft 108.637 inwoners (schatting 2005). De stad ligt aan de rivieren Bacchiglione en Retrone.
Vicenza is ook de stad van de architect Andrea Palladio een van de grondleggers van het classisisme. Enkele van de belangrijkste monumenten in het stadscentrum zijn door hem ontworpen zoals het Palazzo della Ragione met zijn koperen groene dak, de Loggia del Capitano en het oudste overdekte theater van Europa Teatro Olimpico. Een ouder opvallend rank bouwwerk; de 82 meter hoge toren Torre di Piazza. Ten noorden van de stad staat op een heuvel de villa La Rotonda, het beroemdste werk van Palladio.
In Bassano del Grappa ligt de beroemde brug Ponte Vecchio over de rivier de Brenta. De brug stamt oorspronkelijk uit de 13e eeuw, maar is in 1569 herbouwd naar ontwerp van Palladio. Het middeleeuwse centrum van de stad is goed bewaard gebleven. Zeven kilometer ten westen van Bassano ligt Marostica , het Piazza Castello is geplaveid als schaakbord, regelmatig worden er gekostumeerde schaakpartijen gespeeld. De plaats ligt tussen een hoger en lager gelegen kasteel in die omgeven zijn door een gekanteelde muur. Molvena een gehucht op enkele kilometers van Marostica, is de thuisbasis van het jeans- en vrijetijdskledingconcern Diesel.

In epoca medievale la città subì la dominazione degli Scaligeri. Dal 1404 al 1797, dandosi spontaneamente a Venezia (come fecero altre città venete e lombarde) entrò a far parte della Repubblica Serenissima Veneta con la sua capitale o dominante Venezia. Seguirono quattro secoli di pace e benessere, in cui le arti raggiunsero livelli eccelsi e l'economia prosperò. Il Cinquecento fu il secolo del grande architetto tardo-rinascimentale Andrea Palladio, che lasciò in eredità a Vicenza e al mondo intero un insostituibile patrimonio di architetture. Tra le opere principali la Basilica Palladiana nella centrale Piazza dei Signori, il Teatro Olimpico, Villa Capra detta la Rotonda posta appena fuori dall'abitato. La tradizione palladiana venne continuata da Vincenzo Scamozzi e da altri architetti fino al XVIII secolo. Nell'Ottocento, dopo la caduta di Napoleone, la città passò all'Impero Austro-Ungarico e successivamente fece parte del Regno Lombardo-Veneto, per unirsi nel 1866 al Regno d'Italia. Se durante la Prima guerra mondiale si combatté in gran parte nella provincia, la Seconda guerra mondiale colpì anche la città, che fu gravemente danneggiata dai bombardamenti alleati. Vicenza è tra le Città decorate al Valor Militare per la Guerra di Liberazione perchè è stata insignita della Medaglia d'Oro al Valor Militare per i sacrifici delle sue popolazioni e per la sua attività nella lotta partigiana durante la seconda guerra mondiale. A partire dagli anni cinquanta un forte sviluppo economico ed industriale ne ha fatto una delle città più prospere d'Italia.

Vicenza bestond al in de Romeinse tijd, maar was van ondergeschikt belang. Padua was voor de Romeinen van groter belang. Tijdens het verval van het Romeinse Rijk werd Vicenza verwoest door de Visigothen en de Hunnen. In de vroege middeleeuwen werd Vicenza de zetel van een hertog van Lombardije, en in de achtste eeuw het hof van een Frankische graaf. In de middeleeuwen behoorde Vicenza tot het Venetiaanse grondgebied. In 1311 werd Vicenza veroverd door de Scaligeri uit Verona, en vanaf 1405 behoorde het tot het Venetiaans grondgebied. Tijdens de Tweede Wereldoorlog had Vicenza zwaar te lijden onder het oorlogsgeweld. De dom werd bijna helemaal verwoest. Vicenza staat sinds 1994 op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Monumenti - Monumenten

La Basilica Palladiana, ricostruita nel 1614 dal Palladio è un edificio pubblico, affacciato su Piazza dei Signori, che costituiva il fulcro di attività non solo politiche (consiglio cittadino, tribunale) ma anche economiche. Realizzato in forme goticheggianti, Palladio con le sue logge classicheggianti risolse i difficili problemi statici e con l'uso della serliana adottò un ingegnoso stratagemma per nascondere le differenti distanze tra i pilastri ereditatate dai precedenti cantieri. L'ambiziosa copertura a carena di nave rovesciata, ricoperto da lastre di rame, in parte sollevata da grandi archivolti, risale a metà Quattrocento. Agli inizi del XVI secolo il doppio ordine di portici e logge crollò e bisognò attendere il 1549 per la commissione del nuovo progetto all'artista rinascimentale.

De Basilica van Palladio. Het ging om de verbouwing van de Palazzo della Ragione, het administratieve centrum van Vicenza. Palladio realiseerde hier een soort omhulsel van het gebouw, nl. met galerijen. De traveematen zijn telkens verschillende, omdat het bestaande gebouw ook volledig onregelmatig werd opgebouwd. Op de gelijkvloerse verdieping heb je een soort overdekte markt met winkels, en op de verdieping ligt de 'senaatszaal' met een gaanderij naast. De naam Basilica, die Palladio zelf uitkoos, verwijst naar de zogenoemde vergaderruimte uit de Romeinse Oudheid waarop later de vroegchristelijke kerken werden gebaseerd. De werken, die begonnen in 1649, werden pas na Palladio's dood voltooid. Aan de rechterzijde klimt een trap naar de loggia, waar je helemaal rond kan lopen. Hier is ook de ingang van de immens grote zaal, die zijn gotische vormen heeft behouden, en wordt overdekt dooe een hoog, kielvormig dag. De ruimte wordt gebruikt voor exposities.

Palazzo Chiericati, terminato nel 1680 sempre dal Palladio era una esidenza privata costituita da un corpo centrale con due ali simmetriche leggermente arretrate, dotate di grandi logge al livello del piano nobile. L'armonica facciata è strutturata in due ordini sovrapposti, soluzione fino ad allora mai utilizzata per una residenza privata di città, con un coronamento di statue. Ubicata laddove un tempo confluivano il Bacchiglione e il Retrone, l'architetto lo rialzò per evitare esondazioni.

De Palazzo Chiericati, nu stedelijk museum (Museo Civico), in tegenstelling tot de traditionele palazzi, is de gevel hier volledig opengewerkt als gaanderij/loggia, enkel het middendeel op de verdieping is gesloten. De gallerij op het gelijkvloers vloeit over in het plein vóór het gebouw, waardoor een soort 'stedelijke ruimte' wordt gecreërd, omdat ook het gebouw een stedelijk karakter had.

Il teatro Olimpico, iniziato nel 1585 su progetto del Palladio e finito dall'allievo Vincenzo Scamozzi è stato l'ultimo progetto di Palladio, ed è generalmente ritenuto il primo esempio di teatro stabile coperto dell'epoca moderna. Fu ultimato postumo limitatamente alla cavea completa di loggia e al proscenio. Scamozzi disegnò le scene lignee, di grande effetto per il loro illusionismo prospettico e la cura del dettaglio. Fu inaugurato il 3 marzo 1585 con la rappresentazione dell' Edipo re di Sofocle.

De Teatro Olimpico is de laatste schepping van Palladio, en werd pas 4 jaar na zijn door door Scamozzi afgewerkt. Opdrachtgever voor de bouw ervan, was de Accademia Olimpica, een in 1555 opgerichte culturele sociëteit waarvan Palladio lid was. De constructie is volledig in hout en stucwerk opgetrokken, de vormen zijn afgeleid uit van de theaters uit de Klassieke Oudheid. De zitplaatsen liggen in een halve cirkel voor het podium. Het meest indrukwekkende is de decorwand die permanent gelijk blijft: de toeschouwer kijkt door 3 bogen, en krijgt straten met paleizen te zien. Er werd echter een vals perspectief gecreëerd: de afstand tot het einde van de rechte straat in het midden bedraagt in werkelijkheid slechts 12 m., het bijzondere effect wordt bereikt door het podium omhoog te laten lopen en door de gebouwen in het decor als het ware in elkaar te drukken waardoor diepte wordt gecreërd. De akoestiek in de zaal is fenomenaal. Het Theater kan overdag worden bezocht (tegen betaling), maar is nog steeds in gebruik. Jaarlijks worden in mei en juni klassieke concerten uitgevoerd

Villa Capra detta la Rotonda finita nel 1585 da Andrea Palladio è una villa a pianta centrale intesa come residenza suburbana con funzioni di rappresentanza, ma anche tranquillo rifugio di meditazione e studio. Consiste di un edificio quadrato, completamente simmetrico ed inscrittibile in un cerchio perfetto. Ognuna delle quattro facciate era dotata di un avancorpo con una loggia da cui si accedeva alla sala centrale sormontata da una cupola.Anche nell'apparato decorativo vengono inseriti elementi formali destinati a suggerire un senso di sacralità. Sita sopra la cima tondeggiante di un piccolo colle, per consentire ad ogni stanza un'analoga esposizione al sole, la pianta fu ruotata di 45 gradi rispetto ai punti cardinali.

De Villa Rotonda even buiten Vicenza, meer een voorstadwoning dan een buitenhuis, heeft aan alle vier zijden een porticus met zes zuilen en is misschien wel de volmaaktste belichaming van het renaissance-ideaal van een vrijstaand gebouw met een centraal grondplan. Hij ontwierp dit huis om te kunnen profiteren van een bepaald terrein, dat hij beschreef (in bewoordingen die doen denken aan Plinus de Jongere) als 'een van de aangenaamste en heerlijkste plekken die er te vinden zijn, op een heuveltje met zacht glooiende toegangswegen en omringd door andere bekoorlijke heuvels, alle bebouwd, zodat de indruk van een groot en ruim theater ontstaat'. Deze gevoeligheid voor landschappelijk schoon, die Palladio met Giorgione en andere Venetiaanse schilders gemeen heeft, komt ook naar voren in de ligging van andere villa's, waarvan er nog achttien over zijn. Zij zijn eenvoudiger dan de Villa Rotonda, meestal met aangebouwde boerderijen, en hoewel er geen twee gelijk zijn, zijn ze alle harmonisch van verhoudingen.

Casa Pigafetta fu ristrutturata fino ad assumere le sembianze attuali nel 1440. Dimora di Antonio Pigafetta, rielaborata nel 1481, è un raro esempio di gotico fiorito, con singolari partiture decorative, incentrate sul motivo a torciglione. Le porte laterali sono trilobate, in arabesco. Il portale rinascimentale è affiancato da una scritta che allude allo stemma di famiglia.

Palazzo Leoni Montanari, terminato nel 1678, è edificio barocco eretto laddove i Leoni Montanari già possedevano i propri stabili, accogliendo sale per la filatura della seta, decorato con episodi della mitologia greca-romana. Nel XVIII secolo subì una rivisitazione in stile neoclassico. Ospita una rinomata galleria in cui sono esposti dei capolavori della pittura veneta e una collezione di icone russe.

La chiesa dei Santi Felice e Fortunato eretta nel X secolo è una basilica paleocristiana inizialmente rettangolare, poi raddoppiata e divisa in tre navate. I benedettini, a seguito delle invasioni ungare, edificarono un nuovo battistero e l’abside semicircolare; vi aggiunsero il campanile e il rosone, nonché una sequenza di archetti ciechi e una croce bizantina in facciata. Fu ricostruito un secolo dopo la distruzione, per volere del vescovo Rodolfo e con il contributo dell’imperatore Ottone II.

Il santuario della Madonna di Monte Berico, realizzato in due tempi, prima nel 1428, poi nel 1703 da Carlo Borella si costituisce di due chiese risalenti a due epoche diverse: la prima di stile gotico, la seconda una basilica in stile classico e barocco. All'interno è visibile l'affresco La cena di San Gregorio Magno di Paolo Veronese. Il campanile, del 1826, fu disegnato da Antonio Piovene. La costruzione coincide con le due apparizioni della Madonna ad una pia donna vicentina, Vincenza Pasina.

L'oratorio di San Nicola da Tolentino, finito nel 1678 su commissione dell'omonima confraternita, è una cappella barocca che ospita un ciclo di tele incentrate sulla vita del Santo. La Torre del Girone o del Tormento è un torrione medievale collocato sul retro della Basilica Palladiana, a cui è collegato, che fu utilizzato anche come prigione ed archivio.

Copyright Piermaria Sogaro 2006